èVề ngôn ngữ:

Cuốn sách được xem là cột mốc lớn của triết học phương Tây. Tác phẩm được trình bày dưới dạng đối thoại giữa Plato và những người khác. Mặc dù chủ đề chính là về một nhà nước lý tưởng nhưng nó cũng xoay quanh giáo dục, tâm lý, đạo đức và chính trị. Trong các đoạn chính của Cộng hòa, Plato sử dụng những huyền thoại để khám phá bản chất tự nhiên của thực tế, truyền đạt cái nhìn về sự tiên đoán của con người và vai trò của triết học trong việc thiết lập tự do. Ông tưởng tượng ra một cái hang mà những con người bị xiềng xích từ khi mới sinh ra làm bạn với cái bóng của mình và mang họ đến thực tế. Vai trò của triết học, cụ thể là những gì Plato gọi là biện chứng, là đưa con người ra khỏi cái bóng và hướng bản thân họ tới thực tế. Đây là bản chất của việc theo đuổi sự khôn ngoan mà không có nhà nước lý tưởng nào không làm. Độc giả hiện đại có thể đồng ý với mọi điều Plato nói, cũng như lập luận chặt chẽ, cái nhìn đầy chất thơ vẫn có sức mạnh trong việc kích thích và thách thức. Sức mạnh lâu dài này đã làm của Cộng hòa trở thành một trong những nền tảng của văn hóa phương Tây.

Cộng hòa là cuốn sách đầu tiên rung chuyển thế giới, lay động tâm tư. Triết phẩm này chứa bên trong câu hỏi muôn thuở : Làm người nên sống thế nào cho phải ở đời ? Thế nào là công bình ? Thế nào là đạo đức ? – GS Đỗ Khánh Hoan

Cộng hòa là tác phẩm nổi tiếng nhất của Plato và là tác phẩm có ảnh hưởng rất lớn tới sự phát triển tư duy triết học và lý thuyết chính trị suốt hơn 2.000 năm qua. Có người còn cho rằng nếu mang tất cả các sách vở trên đời ra đốt hết thì cũng không hề hấn gì, ngoại trừ cuốn Cộng hòa.

èLời kết:

Đây có thể xem là một trong những cuốn sách kinh điển cần đọc, cần hiểu của những triết gia, những người muốn đi sâu vào triết học. Đối với những người nhập môn, mình tin rằng, cuốn sách có thể đọc hiểu được với lối đọc cẩn thận, tỉ mẩn, chậm rãi. Cuốn sách mang lại một lượng lớn kiến thức dưới dạng hội thoại và tranh biện. Đây vừa là ưu điểm vừa là nhược điểm. Ưu điểm: đây là một hình thức trình bày hay, sáng tạo, có tính kịch, khiến những người đắm chìm vào cuốn sách dường như có thể thấy trước mắt một cuộc đối thoại thế kỷ. Tuy nhiên, đây cũng là điểm khiến tác phẩm trở nên khó đọc, khó theo dõi đối với những người mong muốn tìm kiếm tri thức thường thức về triết học. Điều này là đánh giá cá nhân của mình: mình không quá thích bản dịch của cuốn sách này. Bản thân cuốn sách không dễ đọc nhưng không phải là không-thể-đọc. Tuy nhiên, chính văn phong dịch thuật cũng đóng góp vào sự khó đọc đó. Các từ ngữ dùng trong tác phẩm có một lượng lớn các từ hán việt, ví dụ: xưng hô hậu bối – vãn bối, thay vì dùng “qua đời” thì dịch giả dùng “viên tịch”, rồi các từ như “thân hữu cố tri”, … đều là những từ khó đọc khó hiểu với đa số đọc giả trẻ hiện nay.